Waarom goede voornemens bij eetproblemen vaak averechts werken – en wat wél helpt
Een nieuw jaar kan voelen als een frisse start.
Misschien denk je: dit is het jaar dat ik het echt anders wil doen. Geen eindeloze strijd meer met eten, geen schaamte na eetbuien, geen voortdurende onrust in je hoofd en in je lijf. Misschien is jouw goede voornemen dit jaar niet afvallen, maar herstellen van je eetprobleem.
Dat is moedig.
En tegelijk kan het spannend, onzeker of zelfs beangstigend zijn. Want waar begin je? En hoe weet je of het (dit keer wél) lukt?
Je bent niet de enige die dit zo ervaart. Voor veel mensen met een eetprobleem is herstel geen rechte lijn, maar een proces van kleine stappen, vallen en opstaan, en steeds opnieuw leren luisteren naar jezelf. Het is niet gemakkelijk, maar het is wél mogelijk.
Wanneer goede voornemens averechts werken
Goede voornemens zijn vaak gericht op gezonder leven, diëten en controle. Op zichzelf is daar niets mis mee. Maar bij eetproblemen gebeurt er vaak iets anders: de wens om het beter te doen, slaat ongemerkt om in strenger zijn voor jezelf. Meer regels. Meer druk. Minder ruimte voor jou.
Wat begint als een hoopvol voornemen, kan zo bepaalde patronen activeren:
jezelf onder druk zetten, vechten tegen je lichaam of jezelf zelfs straffen. Veel mensen met een eetprobleem herkennen dit. De intentie is goed, maar het resultaat is (opnieuw) een innerlijk gevecht.
Dat ligt niet aan gebrek aan wilskracht of motivatie.
Het heeft alles te maken met hoe eetgedrag samenhangt met emoties, zelfbeeld en lichaamsbeleving en vaak ook met eerdere ervaringen waarin je hebt geleerd je gevoelens weg te eten, weg te drukken of te negeren.
Een dieet of strak voornemen helpt dan niet.
Het richt zich op wat je doet, maar niet op waarom je het doet.
Eten als manier om met gevoelens om te gaan
Voor veel mensen met eetproblemen is eten (of juist niet eten) een manier geworden om met gevoelens om te gaan. Eten kan helpen om spanning te dempen, leegte te vullen, emoties te verdoven of even rust te creëren. Op de korte termijn werkt dat vaak ook. Op de lange termijn raakt het lichaam echter steeds verder uit balans en neemt de onvrede over jezelf toe.
Wat vaak ontbreekt, is niet kennis over gezonde voeding, maar het vermogen om:
- signalen van het lichaam te herkennen
- emoties te verdragen zonder ze meteen te hoeven oplossen
- grenzen te voelen en aan te geven
- spanning op een andere manier te reguleren
- mildheid te ontwikkelen in plaats van zelfkritiek
Dit zijn geen vaardigheden die je leert door nog strenger te zijn voor jezelf.
Herstel vraagt een andere ingang
Herstel van een eetstoornis betekent niet: perfect leren eten
Herstel betekent leren luisteren naar je lichaam, ook als dat ongemakkelijk is. Leren voelen wat je voelt, zonder direct te handelen. En ontdekken dat je lichaam geen vijand is, maar een belangrijke informatiebron.
Dat vraagt een andere ingang dan praten alleen.
Het vraagt om werken met het lichaam.
De rol van psychomotorische therapie (PMT)
Binnen de psychomotorische therapie staat de samenhang tussen lichaam, gevoel, gedrag en gedachten centraal. Je onderzoekt lichaamssignalen en gedragspatronen en wat deze voor jou betekenen.
Bijvoorbeeld:
- hoe spanning zich opbouwt
- hoe je lichaam reageert op controle of loslaten
- wat er gebeurt als je grenzen ervaart in plaats van bedenkt
- hoe emoties voelbaar zijn
En ook:
- je lichaam meer te waarderen
- je lichaam meer realistisch te ervaren
Door middel van lichaamsgerichte oefeningen en beweging ontstaat er ruimte om nieuwe ervaringen op te doen. Niet door harder je best te doen, maar door anders te leren reageren. Dat maakt PMT bij uitstek geschikt in de behandeling van eetproblemen.
PMT is geen extraatje.
Het is vaak een noodzakelijke aanvulling om patronen daadwerkelijk te doorbreken.
Herstel als goed voornemen
Misschien is dit jaar het moment om het anders te doen.
Niet door een nieuw dieet of streng plan, maar door een ander voornemen:
Dit jaar ga ik werken aan herstel.
Aan begrijpen wat mijn eetgedrag mij probeert te vertellen.
Aan het herstellen van de relatie met mijn lichaam.
Aan het ontwikkelen van vaardigheden om met spanning en emoties om te gaan, zonder mezelf kwijt te raken.
Herstel is geen rechte lijn.
Maar het is wel mogelijk, met de juiste ondersteuning, op een manier die past bij jou.
Wil je dit jaar werken aan herstel?
Wil je ontdekken wat psychomotorische therapie voor jou kan betekenen in jouw herstelproces? Dan ben je welkom om vrijblijvend contact op te nemen of verder te lezen op deze website.
Je hoeft het niet alleen te doen.