ADHD en eetbuien hangen vaak samen. Ontdek hoe dopamine, impulsiviteit en structuur een rol spelen – en wat helpt bij herstel.
Steeds vaker zie ik het in de praktijk: mensen die worstelen met eetbuien én kenmerken van ADHD hebben. En vaak hebben ze al van alles geprobeerd.
Diëten. Structuur aanbrengen. Streng zijn voor zichzelf.
Maar niets lijkt echt te helpen.
Dat is niet vreemd.
Want als ADHD een rol speelt, werkt een eetbui anders dan je misschien denkt.
Eetbuien zijn geen gebrek aan wilskracht
Veel mensen schamen zich voor hun eetbuien.
Ze denken dat ze “geen discipline” hebben of “gewoon sterker moeten zijn”.
Maar een eetbui is zelden een kwestie van zwakte.
Het is vaak een reactie van het lichaam en brein op iets anders.
Zeker bij ADHD.
Wat heeft ADHD met eetbuien te maken?
ADHD wordt gekenmerkt door aandachtsproblemen, hyperactiviteit en/of impulsiviteit.
Wat minder bekend is, is dat mensen met ADHD ook een verhoogde kans hebben op eetproblemen, en met name eetbuien.
ADHD beïnvloedt onder andere:
- het beloningssysteem (dopamine)
- impulscontrole
- planning en structuur
- emotieregulatie
En precies daar zit de overlap met eetbuien.
Om dat te begrijpen, is het helpend om even naar het brein te kijken.
1. Het beloningssysteem
Onze hersenen krijgen de hele dag door prikkels binnen; van buitenaf én van binnenuit (gedachten en gevoelens). De boodschapperstoffen dopamine en noradrenaline helpen om die prikkels te filteren.
👉 Ze zorgen ervoor dat je je kunt focussen op wat belangrijk is en de rest naar de achtergrond verdwijnt.
Bij ADHD werkt dit systeem net even anders.
Het “pompje” in je brein
Wanneer deze boodschapperstoffen hun werk hebben gedaan, worden ze weer opgeruimd.
Bij ADHD lijkt dit systeem (je zou het een soort “pompje” kunnen noemen) te snel te werken.
Daardoor:
- worden dopamine en noradrenaline sneller weggehaald
- krijgen ze minder tijd om hun werk te doen
- komen prikkels ongefilterd en even sterk binnen
👉 Gevolg:
overprikkeling, moeite met focus, impulsiviteit en onrust.
Waarom eten zo verleidelijk wordt
Dopamine is dus één van de stoffen die helpt om prikkels te filteren en verwerken. Omdat ‘het pompje’ jouw dopamine al snel weer opzuigt, heb je daar eigenlijk een tekort van. Na een dag vol prikkels of inspanning, gaat je lichaam logischerwijs om meer dopamine vragen.
- de aanmaak van dopamine wordt sterk getriggerd door koolhydraten en bewerkte producten
- de rush van een eetbui kan een flinke dopamineboost geven
Eten wordt daarmee, vaak onbewust, een manier van zelfregulatie of zelfmedicatie
2. Impulscontrole: het gebeurt vóór je het doorhebt
Veel mensen herkennen dit:
“Ik dacht er niet eens over na… ineens was ik al aan het eten.”
Bij ADHD zit er vaak weinig ruimte tussen gevoel en actie.
Dat maakt het stoppen van een eetbui extra lastig.
3. Planning en structuur: Chaos, vergeten te eten en daarna… een eetbui
Moeite met plannen en overzicht houden speelt ook een grote rol.
Wat ik vaak zie:
- maaltijden overslaan of uitstellen
- onregelmatig eten
- pas eten als de honger extreem is
👉 En juist dát vergroot de kans op een eetbui.
4. Emotieregulatie
Veel mensen eten wel eens uit verveling of onrust.
Maar bij ADHD komt onrust vaker en intenser voor.
Onrust, drukte in het hoofd of een gevoel van leegte kunnen triggers zijn. Eten dempt dan even. Het geeft rust. Of gewoon… iets te doen.
Een eetbui kan dat tijdelijk stiller maken.
Minder contact met lichaamssignalen
Bij ADHD kan het lastiger zijn om signalen van het lichaam goed op te merken:
- Wanneer heb ik honger?
- Wanneer zit ik vol?
- Wat voel ik eigenlijk?
Daardoor wordt eten al snel automatisch of gedachteloos.
Waarom diëten vaak niet helpt
Strenge regels en controle lijken logisch.
Maar bij ADHD werken ze vaak averechts.
- ze vergroten de spanning
- ze vragen veel zelfsturing
- ze leiden sneller tot “alles-of-niets” gedrag
En juist dat vergroot de kans op eetbuien.
Wat helpt dan wél?
Herstel begint niet bij controle, maar bij begrip en afstemming op jouw brein.
Belangrijke stappen zijn:
- regelmaat in eten (ook als je geen trek voelt)
- inzicht in eigen patronen (wanneer ontstaan eetbuien)
- stilstaan bij je lichaam (hoe voel ik me nu eigenlijk)
- werken aan emotieregulatie
- rekening houden met ADHD in de aanpak
- zelfzorg
- milder leren kijken naar jezelf
Niet vechten tegen jezelf, maar leren samenwerken met je systeem.
Tot slot
Als jij jezelf hierin herkent: je bent niet de enige.
En er is niets “mis” met jou.
Je brein werkt op een bepaalde manier.
En je gedrag is daar een logisch gevolg van.
De sleutel ligt niet in harder je best doen.
Maar in beter begrijpen wat er speelt en daar stap voor stap anders mee leren omgaan.
Herken je jezelf in dit verhaal en wil je hier niet langer alleen mee blijven rondlopen?
In mijn praktijk werk ik met mensen die vastlopen in eetbuien en moeite hebben met emotieregulatie en lichaamsbeleving.
Samen kijken we naar wat er onder jouw eetgedrag ligt en hoe je stap voor stap meer grip en rust kunt ervaren.
👉 Neem gerust contact op voor een kennismaking.