Wat is PMT?
Wat is psychomotorische therapie (PMT)
Psychomotorische therapie (PMT) is een ervaringsgerichte therapievorm waarbij lichaam en bewegen centraal staan. Door sport, spel of lichaamsgerichte oefeningen kom je letterlijk in beweging of sta je juist stil bij je ervaringen. Zo leer je om je lichaamssignalen, gevoelens en gedragspatronen te herkennen, te verwoorden en te begrijpen. Vervolgens oefen je om tot nieuwe ervaringen, inzichten en gedrag te komen. Naast praten werk je dus vooral door te doen en te ervaren.
Psychomotorische therapie (PMT) en eetstoornissen
Eetproblematiek of een eetstoornis gaat heel vaak gepaard met problemen in de lichaamsbeleving. Dat wil zeggen:
- negatieve waardering van je eigen lichaam
- vertekend lichaamsbeeld
- vermijden van je eigen lichaam of juist overmatige gerichtheid op je eigen lichaam
- verminderd lichaamsbewustzijn, waardoor moeite met herkennen van en omgaan met emoties
Lichaamsbeleving en PMT
Een verstoorde lichaamsbeleving speelt een grote rol bij het ontstaan en het voortbestaan van een eetstoornis en vergroot ook de kans op terugval. Een realistischer lichaamsbeeld en het (opnieuw) leren ervaren en aanvaarden van het lichaam zijn belangrijke voorwaarden voor herstel. Zodat er een natuurlijke relatie met het eigen lichaam kan ontstaan. Lichaamsbeleving vormt een belangrijk aangrijpingspunt binnen de psychomotorische therapie (PMT).
Voorbeelden
Sophie heeft een hekel aan haar lichaam. Ze vindt zichzelf veel te dik en vergelijkt zich vaak met andere meiden van haar leeftijd. Ze verbergt haar buik en benen met wijde kleding en durft niet in spiegels te kijken. In PMT leert ze in kleine stapjes weer naar zichzelf in de spiegel te kijken en haar lichaam meer te waarderen. Dit heeft ook effect op de kleding die ze draagt en het vergelijken met anderen. Haar zelfvertrouwen groeit.
Nora voelt zich zo dik en groot dat ze altijd te grote kleding aan heeft. Ze snapt niet dat anderen haar slank vinden. Ze ontneemt zichzelf heel veel, omdat ze zichzelf niet slank genoeg vindt. Daardoor ziet ze haar vriendinnen nog maar weinig. Binnen PMT wordt Nora veelvuldig geconfronteerd met haar gedachten en gevoelens omtrent haar lichaam en haar werkelijke afmetingen. Nora leert steeds meer haar werkelijke afmetingen te ervaren en te zien! Ze kiest meer passende kleding en durft meer spannende eetkeuzes te maken. Haar vriendinnen ziet ze nu vaker.
Onderliggende problemen
Daarnaast is het vaak belangrijk om aandacht te besteden aan onderliggende problemen en innerlijke conflicten. Deze spanningen zetten zich vast in het lichaam en beïnvloeden het gedrag. Wanneer er geen nieuwe, meer helpende manieren worden ontwikkeld om hiermee om te gaan, blijft de kans op terugval groot.
Onderliggende problemen en PMT
Binnen psychomotorische therapie wordt hier ervaringsgericht aan gewerkt. Een belangrijk aandachtspunt is emotieregulatie: het leren herkennen van signalen van het lichaam, zoals spanning, onrust, leegte of woede en begrijpen wat deze signalen betekenen. Zo leer je je emoties beter herkennen. In plaats van emoties weg te eten, te onderdrukken of te negeren, leer je ze stap voor stap toe te laten, te verdragen en op een andere manier mee om te gaan. Dit vergroot het gevoel van controle en vertrouwen in jezelf.
Voorbeelden
Desiree is altijd druk bezig. Met de kinderen, haar werk en de mensen om haar heen. Er is eigenlijk nooit tijd voor haar. Aan het eind van de dag kan ze zich niet meer beheersen en heeft ze een eetbui. Ze is te moe om daar tegen te vechten. Wanneer ze vol zit, voelt ze zich enorm schuldig. Is ze alwéér de fout in gegaan. Binnen PMT ontdekt Desiree dat ze nauwelijks stilstaat bij wat zij voelt en ervaart. Ze gaat maar door en door. Binnen de werkvormen wordt ze aangemoedigd om regelmatig stil te staan bij wat zij voelt en ze merkt dat ze ontzettend moe is en verdrietig. Verdriet wat ze had weggestopt. Binnen PMT en thuis oefent Desiree met meer rust te nemen en aandacht te hebben voor haar gevoelens. Stap voor stap lukt het haar haar verdriet toe te laten en te verwerken en ervaart ze meer tijd voor zichzelf. Eetbuien heeft ze aanzienlijk minder vaak.
Jade heeft meerdere keren per dag eetbuien die haar zelfvertrouwen enorm ondermijnen. Ze wordt dan steeds erg boos op zichzelf en moet dan heel veel sporten en braken om te compenseren. Binnen PMT valt op dat Jade voortdurend over haar grenzen laat gaan. Ze vindt alles goed en heeft de neiging zich aan de ander aan te passen. Jade herkent deze patronen in het dagelijkse leven en wil dit veranderen. Binnen PMT leert ze de signalen van haar lichaam beter kennen en ontdekt ze waar haar grenzen liggen. Ze merkt dat er veel boosheid vrijkomt, omdat ze zo vaak over haar grenzen heeft laten gaan. Deze boosheid leert ze in te zetten om haar grenzen aan te geven. Het lukt haar om haar boosheid niet meer in overmatig sporten en braken te gebruiken, maar in het aangeven van haar grenzen. Dit oefent ze zowel binnen als buiten de therapie en haar eetbuien nemen af.
Bewegen en PMT
PMT richt zich ook op bewegingsgedrag. Bij eetstoornissen is bewegen vaak verstoord: het kan dwangmatig zijn, vermijdend, grenzeloos of juist volledig afwezig. In psychomotorische therapie wordt onderzocht hoe je beweegt, wat bewegen voor je betekent en hoe dit samenhangt met emoties en zelfbeeld. Door te oefenen met luisteren naar lichaamssignalen, grenzen voelen en respecteren, plezier beleven in het samenspel met anderen en bewegen op een manier die ondersteunend is in plaats van belastend, ontstaat er een gezondere relatie met je lichaam.
Voorbeelden
Frankie loopt elke dag hard. Hij doet dit om controle te kunnen houden op zijn calorie inname en omdat het van hem moet. Binnen PMT speelt hij graag met een bal en herinnert zich dat hij vroeger met veel plezier had gevoetbald. Tijdens het balspel is hij sociaal en niet bezig met calorieën. Hier geniet hij van. Hardlopen vindt hij eigenlijk helemaal niet leuk. Binnen PMT leert hij zich beter te kunnen ontspannen en meer te luisteren naar signalen van zijn lichaam. Hij kan daardoor in een rustiger tempo bewegen en eerder stoppen. In zijn vrije tijd loopt hij minder vaak hard en oriënteert zich momenteel op deelname aan een voetbalclub.
Merel schaamt zich enorm voor haar grote lichaam. Ze wil graag afvallen en bezoekt de sportschool. In de les staat ze altijd achteraan, zodat ze de spiegel zo weinig mogelijk ziet. Ze komt altijd op het laatste moment de zaal binnen, zodat niemand naar haar kan kijken tijdens het wachten. Het sporten is een moetje, ze beleeft geen plezier. Ze weet niet hoe lang ze dit nog vol kan houden. Binnen PMT onderzoekt Merel verschillende beweegactiviteiten en ze ontdekt dat ze yoga heel leuk vindt en dat ze erg lenig blijkt te zijn. Bij PMT oefent ze in stapjes met het kijken naar zichzelf in de spiegel en leert zich te richten op hoe haar lichaam beweegt en hoe sierlijk zij van de ene naar de andere houding komt. Het lukt haar om haar schaamte te doorbreken en voelt zich prettiger in een zaal met een spiegel. Ze gaat zelfs een cursus doen om yogalessen te kunnen geven!
Het effect van PMT
Door de ervarings- en lichaamsgerichte aanpak van PMT worden nieuwe manieren van omgaan met emoties en spanningen niet alleen begrepen, maar ook daadwerkelijk gevoeld en geïntegreerd in het dagelijks leven, waardoor de eetstoornis minder grip krijgt.
PMT als aanvulling op leefstijltraining bij obesitas
Uit onderzoek blijkt dat bij een deel van de mensen met obesitas sprake is van ingrijpende ervaringen of langdurige stress. Deze ervaringen kunnen het vermogen tot emotieregulatie en een veilige lichaamsbeleving beïnvloeden, waardoor eten en bewegen een manier kunnen worden om met spanning om te gaan. Dit betekent niet dat obesitas altijd trauma-gerelateerd is, maar wel dat aandacht voor het lichaam, emotie- en stressregulatie in de behandeling vaak van meerwaarde is. Binnen psychomotorische therapie werken we hier ervaringsgericht aan, via het lichaam en bewegen. PMT kan hiermee een waardevolle aanvulling zijn op leefstijlprogramma’s.
Studio Lijf PMT
Studio Lijf PMT biedt laagdrempelige psychomotorische therapie aan mensen die worstelen met een eetprobleem of eetstoornis. Vanuit een lichaamsgerichte benadering begeleid ik je om weer thuis te komen in je lichaam, te voelen wat er werkelijk speelt en stap voor stap te bewegen richting herstel. Met jarenlange ervaring, kennis en ervaringsdeskundigheid, op de persoon afgestemde psychomotorische therapie.
